Kedi kısırlaştırma: ne zaman, neden ve sonrası

Kısırlaştırma, kedi sahiplerinin en çok tereddüt ettiği konulardan biri. Tereddüdün büyük kısmı da yanlış bilgiden kaynaklanıyor. Kararı vermeden önce bilinmesi gerekenler şunlar.

Ne zaman yapılır? Klasik yaklaşım ilk kızgınlık dönemi öncesinde, yaklaşık 6 aylıkken. Bugün birçok klinik ve barınak 4 aylık civarında, yani erken yaşta kısırlaştırmayı da uyguluyor ve uzun vadeli takipler bu uygulamanın güvenli olduğunu gösteriyor. Yaşı belirleyen esas etken kedinin kilosu ve genel sağlığıdır; bunu muayeneden sonra hekim söyler.

Dişilerde neden önemli? Dişi kediler mevsimsel olarak ve sık sık kızgınlığa girer, gebe kalmazsa bu döngü tekrarlar. Bunun üç sonucu var: sürekli huzursuzluk ve bağırma, kaçma girişimleri, ve en önemlisi rahim iltihabı (piyometra) riski. Piyometra yaşlı ve kısırlaştırılmamış dişilerde sık görülen, acil ameliyat gerektiren ve ölümcül olabilen bir tablodur. Ayrıca ilk kızgınlık öncesi kısırlaştırılan dişilerde meme tümörü riski belirgin şekilde düşer.

Erkeklerde neden önemli? Erkek kedilerde en görünür etki idrarla işaretlemenin azalmasıdır. O keskin kokulu sprey davranışı, kısırlaştırma sonrasında çoğu kedide durur ya da belirgin şekilde azalır. Ayrıca kaçma, kavga etme ve kavga sırasında lösemi ve FIV gibi hastalıkları kapma riski düşer. Sokakta kaybolan erkek kedilerin önemli bir kısmı eş arayışıyla uzaklaşan kısırlaştırılmamış kedilerdir.

Yaygın bir yanlış: "önce bir doğursun" Kedinin doğurmaya psikolojik bir ihtiyacı yoktur; bu insan duygusunun hayvana yansıtılmasıdır. Bir kere doğurmanın bilinen bir sağlık faydası da yoktur, aksine ilk kızgınlık öncesi kısırlaştırmanın meme tümörü açısından koruyucu etkisi kaybedilir.

Ameliyat nasıl geçer? Genel anestezi altında yapılır. Erkeklerde işlem kısadır ve genellikle aynı gün taburcu edilir. Dişilerde karın bölgesinden girildiği için biraz daha kapsamlıdır. Ameliyat öncesi aç bırakma süresi ve gerekiyorsa kan tahlili konusunda kliniğin talimatlarına harfiyen uyun; dolu mideyle anestezi risklidir.

Ameliyat sonrası ilk hafta – Kedinin dikişini yalamasını engelleyin. Elizabeth yakası ya da ameliyat tulumu bunun içindir; bir-iki gün sonra "iyileşti" diyerek çıkarmak en sık yapılan hatadır. – Anesteziden çıkan kedi birkaç saat dengesiz olur. Yüksek yerlere çıkmasını engelleyin, o gece ev içinde alçak ve sakin bir alanda tutun. – Kesi bölgesini günde bir kez kontrol edin. Hafif kızarıklık normaldir; şişlik, akıntı, kötü koku ve açılan dikiş değildir. – Topaklanan kum yarayı kirletebilir; ilk günlerde tozsuz kum ya da kağıt bazlı kum kullanmak önerilir. – İştahsızlık bir günü geçerse kliniği arayın.

Kilo kontrolü kısırlaştırmanın asıl zor kısmı Kısırlaştırma sonrası kedinin enerji ihtiyacı düşer, iştahı ise genellikle artar. Mama miktarını aynı bırakmak, birkaç ay içinde fark edilir bir kilo artışına yol açar. Yapılacaklar basit: kısırlaştırılmış kediler için üretilmiş bir mamaya geçin, porsiyonu ölçün, serbest mama kabını kaldırın ve oyunla hareket ettirin. Obezite kedilerde şeker hastalığının ve eklem sorunlarının önde gelen sebebidir; kısırlaştırmanın kendisi değil, sonrasındaki beslenme düzeni belirleyicidir.

Karakteri değişir mi? Cinsel dürtüye bağlı davranışlar azalır: bağırma, işaretleme, kaçma, kavga. Oyunculuk, bağlılık ve zeka değişmez. "Miskinleşir" izlenimi genellikle kilo alımından kaynaklanır, hormonlardan değil.