Akvaryum kurulumu: başlangıç rehberi

Akvaryumda başarısızlığın en yaygın sebebi balık değil, sabırsızlık. Kurulan akvaryuma aynı gün balık konulması, yeni başlayanların çoğunun ilk birkaç haftada balık kaybetmesinin başlıca nedeni.

Küçük akvaryum daha kolay değil Sezgiye aykırı ama doğru: su hacmi arttıkça su değerleri daha yavaş değişir, yani hatalar daha affedilir olur. 10 litrelik bir fanusta bir günde ölümcül hâle gelen amonyak, 100 litrede aynı sürede zarar vermez. Yeni başlayan için 60 litre ve üzeri bir akvaryum, küçük olandan belirgin şekilde kolaydır.

Fanus ve yuvarlak kavanozlar filtresiz ve ısıtıcısız oldukları için uygun değildir.

Gerekli donanım – Filtre: akvaryumun hacmine uygun. Filtrenin asıl işi kir tutmak değil, faydalı bakterilere yuva sağlamak. – Isıtıcı ve termometre: tropikal balıkların çoğu 24-26 derece ister. Japon balığı (Japon balığı soğuk su balığıdır) ısıtıcı istemez ve tropikallerle bir arada tutulmamalı. – Aydınlatma, kum ya da çakıl zemin, su şartlandırıcı (klor gidericisi). – Test kiti: amonyak, nitrit ve nitrat ölçen bir kit gerçekten gerekli. Test etmeden akvaryum yönetmek, kör uçuş.

Döngü (cycling): en önemli adım Balıkların çıkardığı amonyak zehirlidir. Filtrede yerleşen bakteriler amonyağı önce nitrite, sonra çok daha zararsız olan nitrata çevirir. Bu bakteri kolonisinin oluşması 3-6 hafta sürer.

Akvaryum kurulup su şartlandırıldıktan sonra bir amonyak kaynağı eklenir (balıksız döngüde saf amonyak ya da bir tutam balık yemi). Testlerde amonyak ve nitrit sıfıra düşüp nitrat görünmeye başlayınca döngü tamamlanmıştır; balık ancak o zaman eklenir.

Bu süre kısaltılamaz. Kurulum günü balık koymak, balığı kendi atığının zehirlediği bir ortamda yaşatmaya çalışmak demek.

İlk balıklar Döngü bittiğinde az sayıda, dayanıklı balıkla başlayın ve iki üç hafta arayla ekleyin. Her eklemede bakteri kolonisinin yeni yüke uyum sağlaması gerekir.

Balık seçerken bakılacaklar: erişkin boyu (pet reyonunda küçük duran birçok balık 20-30 cm oluyor), sürü hâlinde mi yaşadığı (birçok küçük tür en az 6-8 birey ister), mizacı ve su değerleri tercihi. Aynı akvaryuma alınacak türlerin uyumu önceden araştırılmalı.

Su değişimi Haftada bir, hacmin yüzde 20-25'i kadar su değiştirin. Yeni su şartlandırılmalı ve sıcaklığı akvaryumla yakın olmalı. Zemin sifonuyla dipteki atıkları çekmek su değişiminin parçası.

Akvaryumun tamamını boşaltıp yıkamayın; bu, döngüyü kuran bakterileri yok eder ve akvaryumu sıfıra döndürür. Aynı sebeple filtre malzemesi musluk suyuyla yıkanmaz, akvaryumdan alınan suyla çalkalanır.

Aşırı besleme İkinci en yaygın hata. Balıklar iki üç dakikada bitirebilecekleri kadar yemeli; artan yem dibe çöker, çürür ve amonyağı yükseltir. Günde bir öğün çoğu tür için yeterlidir. Tatile çıkarken "bol bol yem bırakmak" akvaryumu en hızlı bozan davranıştır.

Sorun çıkarsa Su bulanması, yosun patlaması ve balık kaybında ilk yapılacak şey suyu test etmek. Amonyak ya da nitrit ölçülüyorsa acil kısmi su değişimi gerekir. Yosun genellikle fazla ışık ve fazla besinden kaynaklanır; ışık süresini günde 6-8 saate indirmek çoğu zaman yeterli.

Sabır Akvaryum kurmak bir haftalık iş değil, iki aylık bir süreç. Bu süreyi bekleyenler için sonrasında bakımı düzenli ve kolaydır.